एकपक्षीयमिडियानीति : लोकतन्त्र माथि प्रश्नचिन्ह ?

राज्यले आफ्नै आवाजलाई मात्र सशक्त बनाउने उद्देश्यले सरकारी मिडियालाई विशेष सुविधा दिँदै अन्य सार्वजनिक तथा स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यमलाई ओझेलमा पार्ने नीति कति जायज हो ? यस्तो प्रवृत्ति बढ्दै जाँदा देशको लोकतान्त्रिक संरचना र समग्र विकास यात्रामाथि गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेको छ।

सूचना समाजको आँखाजस्तै मानिन्छ। तर जब त्यो आँखा एकतर्फ मात्र फर्काइन्छ, तब सत्यका विविध आयामहरू अन्धकारमा हराउन बाध्य हुन्छन्। सरकारी मिडियाको वर्चस्व बढ्दै जाँदा सूचना प्रवाह एकपक्षीय बन्ने, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता संकुचित हुने र जनताले बहुआयामिक दृष्टिकोणबाट वञ्चित हुनुपर्ने अवस्था सिर्जना हुनु के लोकतन्त्रको मर्म विपरीत होइन ?

मिडिया क्षेत्रमा देखिएको असमान व्यवहारले स्वस्थ प्रतिस्पर्धालाई कमजोर बनाउँदै लगेको छ। निजी तथा स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यममा लगानी घट्ने, रोजगारीका अवसर संकुचित हुने र साना मिडियाहरू क्रमशः विस्थापित हुने खतरा बढ्दै गएको छ। नवप्रवर्तनको गति सुस्ताउँदै जानु र सूचना क्षेत्रको विविधता हराउँदै जानुमा राज्यको यस्तो नीतिको भूमिका कति जिम्मेवार छ ?

पारदर्शिता र जवाफदेहिता कमजोर बन्दा भ्रष्टाचार मौलाउने सम्भावना बढ्छ। सरकारी प्रचारमुखी सामग्री हावी हुँदा सत्यको सन्तुलन बिग्रिनु स्वाभाविक हो। यसले जनविश्वासमा दरार ल्याउने मात्र होइन, नागरिक सचेतनामा पनि गिरावट ल्याउँछ। यस्तो अवस्थामा सूचनात्मक असमानता झन् गहिरिँदै जाने खतरा देखिँदैन र ?

आर्थिक र सामाजिक दृष्टिकोणले पनि यस्तो नीति घातक बन्न सक्छ। विदेशी लगानीकर्तामा नकारात्मक सन्देश जाने, समाजको समावेशी चरित्र कमजोर बन्ने र दीगो विकासका लक्ष्यहरू ओझेलमा पर्ने अवस्था आउन सक्छ। विविध आवाज दबाएर विकास सम्भव छ त ?

अन्ततः, स्वतन्त्र, निष्पक्ष र बहुआयामिक मिडिया बिना स्वस्थ लोकतन्त्रको कल्पना अधुरो रहन्छ। राज्यले सबै सञ्चारमाध्यमप्रति समान व्यवहार गर्दै सूचना स्वतन्त्रता र विविधताको संरक्षण गर्नुपर्ने होइन र ? अहिले उठेका यी प्रश्नहरूको जवाफ सरकारसँग छ कि छैन—यो नै सबैभन्दा ठूलो प्रश्न बनेको छ।

  • Related Posts

    करिब दुई घण्टा ढिलो गरि तोकियो सर्वोच्चमा पेसी

    सर्वोच्च अदालतको आजको मुद्धाको पेशी करिब दुई घण्टा ढिलो गरि तोकिएको छ । संबैधानिक परिषदले प्रधानन्यायाधीशमा डा. मनोजकुमार शर्मालाई विहिबार सिफारिस गरेपछि आज सर्वोच्चको पेसी ढिलो गरि तोकिएको हो ।…

    विश्वविद्यालयहरुको रिक्त उपकुलपति नियुक्तिका लागि दरखास्त आह्वान

    काठमाडौँ । विभिन्न आठ विश्वविद्यालयमा रिक्त उपकुलपतिको नियुक्तिका लागि दरखास्त आह्वान गरिएको छ । विश्वविद्यालयको रिक्त उपकुलपति पदका लागि नाम सिफारिस गर्न गठित छनोट तथा सिफारिस समितिले त्रिभुवन विश्वविद्यालय, पूर्वाञ्चल…

    पहिलो

    कर्तव्य ज्यान सम्बन्धी कसुरमा संलग्न तीन जना किर्तिपुरबाट पक्राउ

    • May 8, 2026
    • 32 views

    करिब दुई घण्टा ढिलो गरि तोकियो सर्वोच्चमा पेसी

    • May 8, 2026
    • 30 views
    करिब दुई घण्टा ढिलो गरि तोकियो सर्वोच्चमा पेसी

    विश्वविद्यालयहरुको रिक्त उपकुलपति नियुक्तिका लागि दरखास्त आह्वान

    • May 8, 2026
    • 28 views
    विश्वविद्यालयहरुको रिक्त उपकुलपति नियुक्तिका लागि दरखास्त आह्वान

    ‘सुपर-अर्थ’ ग्रह बारे वैज्ञानिकहरुको महत्वपूर्ण अध्ययन

    • May 8, 2026
    • 29 views
    ‘सुपर-अर्थ’ ग्रह बारे वैज्ञानिकहरुको महत्वपूर्ण अध्ययन

    सुनचाँदीको मुल्य बढ्यो

    • May 8, 2026
    • 16 views
    सुनचाँदीको मुल्य बढ्यो

    मन्त्रिपरिषद्को बैठक आज बस्दै

    • May 8, 2026
    • 27 views