काठमाडौँ । अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इरानसँगको जारी द्वन्द्व सकिएपछि नाटोसँग अमेरिकाको सम्बन्धबारे व्यापक समीक्षा गरिने बताएका छन् । उनले हालको परिस्थितिले पुराना सुरक्षा संरचना र सहकार्यको मोडेल पुनः मूल्यांकन गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको उल्लेख बताएका हुन् ।
एक अन्तरवार्तामा रुबियोले भने- ‘यो द्वन्द्वपछि नाटो कति प्रभावकारी छ र अमेरिकाका लागि कति आवश्यक छ भन्ने विषयमा गम्भीर रूपमा सोच्नुपर्छ ।’
उनले नाटोको भूमिकालाई समयअनुसार परिमार्जन गर्नुपर्ने संकेत पनि दिएका छन् । ट्रम्प यसअघि पनि नाटो सदस्य राष्ट्रहरूले रक्षा खर्चमा पर्याप्त योगदान नगरेको भन्दै आलोचना गर्दै आएका छन् ।
विशेषगरी इरानविरुद्धको संघर्षमा धेरै नाटो सदस्य देशहरू प्रत्यक्ष रूपमा सहभागी नहुनु वा स्पष्ट समर्थन नदिनुले वाशिङ्टनमा असन्तुष्टि बढाएको बताइएको छ । अमेरिकाले इजरायलसँग मिलेर आक्रामक रणनीति अपनाइरहेको बेला युरोपेली देशहरू भने सावधानीपूर्वक दूरीमा बसेका छन् ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो अवस्थाले नाटोभित्र एकता कमजोर भएको संकेत गर्छ । परम्परागत रूपमा सामूहिक सुरक्षाको आधारमा बनेको यो गठबन्धन अहिले सदस्य राष्ट्रहरूको फरक–फरक प्राथमिकताका कारण चुनौतीमा परेको छ ।
अमेरिकाले लामो समयदेखि नाटोलाई आफ्नो प्रमुख सुरक्षा साझेदारको रूपमा हेर्दै आएको छ । तर पछिल्ला वर्षहरूमा अमेरिका पहिलो नीति अघि सार्दै ट्रम्प प्रशासनले सहयोगी राष्ट्रहरूबाट बढी जिम्मेवारी लिनुपर्ने दबाब बढाउँदै आएको छ ।
यसैबीच, केही युरोपेली देशहरूले पनि अमेरिकाको एकतर्फी निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन् । उनीहरू बहुपक्षीय सहकार्य र कूटनीतिक समाधानमा जोड दिइरहेका छन् ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूले ग्रीनल्याण्ड प्रकरण र अहिले इरान युद्धको विषयमा युरोप र अमेरिकाको दूरी झन बढेकाएल यसको असर अब संयुक्त सुरक्षा रणनीतिमा समेत पर्ने विश्लेषण गरेका छन् ।
