काठमाडौँ । युक्रेनसँग लगातार युद्धमा रहेको रुसले इन्टरनेट बिना नै चल्ने एप संचालनमा ल्याएको छ । युद्धमा रहेकाले कुनै पनि समयमा इन्टरनेट अवरुद्ध हुनसक्ने भन्दै रुसले महत्वपूर्ण र दैनिक जीवनसँग जोडिएका मोबाइल एप इन्टरनेट बिना काम गर्ने गरी बनाएको रिपोर्ट बाहिर आएको छ ।
युक्रेनमा ड्रोन आक्रमणको क्रममा रुसले आफ्ना धेरै क्षेत्रहरू ब्ल्याकआउट गर्नुपरेको छ, जसका कारण इन्टरनेट कनेक्टिभिटी प्रभावित भएको छ र मानिसहरूले सामाजिक सञ्जाल लगायत सबै महत्त्वपूर्ण एपहरू पहुँच गर्न नसक्ने अवस्था बनिरहेको छ । यस समस्यालाई ध्यानमा राख्दै अब रुसले एउटा डिजिटल विधि विकास गरेको छ, जसको माध्यमबाट स्थानीय एपहरू इन्टरनेट बिना पनि काम गर्छन् । रुसले यी एपहरूको सूची जारी गरेर मानिसहरूलाई सचेत समेत गराएको छ ।
रोयटर्सको रिपोर्ट अनुसार, हालै रुसी सरकारले इन्टरनेट बिना काम गर्ने त्यस्ता एपहरूको सूची जारी गरेको छ । यी एपहरू सामाजिक सञ्जालसँग सम्बन्धित रहेका छन् । तिनीहरू ओला-उबर जस्ता सेवासहित सरकारी सेवाहरू, भुक्तानी एपहरूसँग सम्बन्धित एपहरू रहेका छन्, जुन इन्टरनेट बिना काम गर्नेछन् । विशेष कुरा के छ भने व्हाट्सएप आदि जस्ता अमेरिकी एपहरूलाई रुसी सूचीमा स्थान दिइएको छैन । टेलिग्राम पनि सूचीमा समावेश गरिएको छैन ।
रिपोर्ट अनुसार, रूसको डिजिटल विकास मन्त्रालयले यसको डिजिटल विधि (विशेष प्राविधिक समाधान) छ जस मार्फत स्थानीय एपहरूले इन्टरनेट बिना पनि काम गर्नेछन् । मन्त्रालयका अनुसार, इन्टरनेट बन्द हुँदा मानिसहरूले सामना गर्ने समस्याहरू कम गर्न यो उपाय अपनाइएको हो ।
रूस-युक्रेन युद्धदेखि, रूसले आफ्नो देशमा स्थानीय रूपमा विकास गरिएका त्यस्ता एपहरूलाई प्रवर्द्धन गर्न शुरु गरेको छ । यसले धेरै बाह्य एपहरूमा पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ । विशेष गरि व्हाट्सएप र टेलिग्राम रूसमा लोकप्रिय एपहरू मध्ये एक रहेका छन् । दुवै एपहरू १८ करोडभन्दा बढी मानिसहरूले प्रयोग गर्छन् । तर रूसले दुवै एपहरूको सट्टा भिके मेसेन्जर र म्याक्स मेसेन्जर जस्ता एपहरूलाई प्राथमिकता दिएको छ । सेप्टेम्बर १ देखि, रूसमा बेचिने सबै स्मार्टफोनहरूमा म्याक्स मेसेन्जर अनिवार्य पूर्व-स्थापित हुनुपर्ने नियम बनाइएको छ र यसका प्रयोगकर्ताहरू पनि द्रुत गतिमा बढिरहेको बताइएको छ । यी एपहरु खासगरी मेटाका म्यासेन्जर र ह्वाट्स एपको सट्टामा ल्याइएको छ ।
मिडियास्कोपको तथ्याङ्क अनुसार, जुलाईमा रूसमा ९७.६ मिलियन मानिसहरूले प्रयोग गरेको अल्फाबेट (युट्युब, गुगल) लाई छोडेर स्थानीय एपहरूमा यसको ध्यान केन्द्रित गरिएको छ । त्यस्तै रुसमा दोस्रो स्थानमा ९०.९ मिलियन प्रयोगकर्ताहरू सहित, टेलिग्राम रहेको थियो, जुन दुबईमा आधारित कम्पनी हो र रूसी मूलका पावेल डुरोभले स्थापना गरेका थिए । राज्य नियन्त्रित टेक कम्पनी भिके मेसेन्जरमा हाल १६.७ मिलियनले प्रयोग गरिरहेको बताइएको छ । त्यस्तै भिकेद्वारा नै विकसित गरिएको एप म्याक्स रूसमा बेचिने सबै मोबाइल फोन र ट्याब्लेटहरूमा अनिवार्य गरिएपछि यस हप्ता ३ करोड प्रयोगकर्ताहरूले डाउनलोड गरेका छन् ।
